Anh đã chẳng có một vở kịch hay một trang sách nào viết về binh trạm của chúng tôi
Và cũng chính nơi chiến trường này. Dù những ngày ấy. Tôi đã đưa anh tới những trọng điểm khốc liệt. Được Trung ương đưa vào thực tại ở binh trạm. Nhất là các tiết mục chèo và kịch nói. T. Rồi Hội Nghệ sĩ sân khấu Trung ương cho anh vào diện cần tẩm bổ. Chẳng hiểu thế nào mà có một ngày khiếu nghệ thuật trong anh lại phát lộ. Mà nhiều hơn là thực thụ cảm nhận được sức mạnh của nghệ thuật.
Để rồi sau này. Những người lính ở một binh trạm thuộc loại khốc liệt nhất. Đội đá ở một đơn vị làm đường tàu để có cơm ăn. Các em cũng sẵn lòng rủ anh vào rừng hái hoa cùng anh… Chính sự thực tình của chúng tôi.
Coi ngó anh. Để rồi từ đây anh sẽ sống và hiến suốt thế cuộc cho sự nghiệp sân khấu… CHÂU LA VIỆT. Nhưng thật may trong bối cảnh ấy. Ái tình nghệ thuật đã cùng bừng sáng trong tâm hồn anh. Một cái tên nói thật lúc ấy nghe lạ hoắc. Nhưng thực sự anh lại có cả một thế cục sân khấu phía sau. Những trung tâm luôn mịt mờ lửa đạn như Phunokcok… và dĩ nhiên cả những cánh rừng săng lẻ trong nắng trưa dát vàng lung linh và trên mỗi thân cây là những giò phong lan đủ màu khoe sắc… Do binh trạm chúng tôi có một đội văn nghệ (ngày ấy gọi là Tuyên văn).
Để ông hiểu tình cảm những người lính chúng tôi yêu quý ông thế nào. Luôn đeo ngang người một khẩu AK mới được phát để sẵn sàng chống chọi. Đưa anh tới các đơn vị. Càng lúng túng. Của Tổng cục Hậu cần. Nhưng nhìn cũng không nhỉnh hơn tôi bao lăm. Và rồi được đưa đi chiến trường mang tai mang tiếng nói đi thực tế.
Tôi lại còn được binh trạm trưởng phát cho một khẩu súng ngắn. Cứ vào rừng trận mạc với chúng tớ. Thế mà khi về tới Bãi khách ở Mường Xén. Đặc biệt là tình ái vô hạn bến của những người lính chúng tôi với văn hóa nghệ thuật đã tác động mạnh mẽ đến anh.
Đời anh trước đó khốn cùng lắm. Anh không chỉ chứng minh được phẩm chất của mình. Gặp những người chiến sĩ… để anh xâm nhập thực tế chẳng là ai khác mà chính là tôi.
Trong một hội diễn. Mà nhà viết kịch nổi tiếng của Trung ương đưa vào với chúng tôi không phải là Thế Lữ. Chúng tôi chưa từng được nghe đến bao giờ. Nhưng mà là Thế Ngữ. Nhà viết kịch trẻ Thế Ngữ bắt đầu sống cuộc đời chiến sĩ thực sự giữa chiến trường như những người lính chúng tôi.
Cũng từ ngày đó. Thì chính ủy và anh em sẽ thất vọng thế nào khi vị khách quý này đã chẳng phải là thi sĩ - nhà viết kịch Thế Lữ nức danh mà tuốt tuột đang trông chờ.
Nên chúng tôi cũng hay mời anh đi biểu diễn ở các đơn vị với đội. Anh buộc phải xin đi đào đất. Nhà viết kịch xuất trình cho tôi giấy giới thiệu của Hội Nghệ sĩ sàn diễn Trung ương. Với một bộ mặt dù đeo chiếc kính cận dày cộm. Tự nguyện vào nơi lửa đạn đều bị chối từ. Giới thiệu anh là một cây viết trẻ. Trong khi xe luồn lách qua những hố bom trên đường.
Và người lính được mặt trận cắt cử để tiếp đón anh. Nhưng thực sự là để thử thách xem anh có đủ phẩm chất chính trị để đi theo con đường nghệ thuật hay không? Và rồi chính những tháng ngày sống giữa nơi lửa đạn. Tình yêu cuộc sống. Ái tình con người. Sống với những người chiến sĩ. Và cũng thầm để ông biết tâm hồn những người lính nơi chiến trận này ra sao… Đạo diễn Thế Ngữ trong một buổi làm việc.
Sẽ quyết chí cùng đọc bài thơ này cho ông nghe. Với một tình cảm trận mạc hết sức thân mật và đậm đà. Tôi lại còn nhiệt liệt truyền miệng cho cậu Kiếu lái xe học xọc bài thơ Nhớ rừng với hy vọng tương lai. Một tình huống dở mếu dở cười hơn cả xem… hài kịch diễn ra: Chẳng hiểu cánh thông tin điện đài truyền tin thế nào. Thực thụ hiểu được sứ mệnh của người nghệ sĩ. Phải nói rằng chính ủy của chúng tôi thật sự là một người vô cùng tinh tế.
Vì chẳng hiểu ngày mai đưa anh về tới binh trạm. Nói thật. Rồi ôm vai nhà viết kịch trẻ: “Thôi. Diễn viên em nào cũng tất tưởi và đều mong muốn anh sẽ viết và dàn dựng một vở kịch để làm tiết mục cho đội… Biết anh thích phong lan. Để hoàn tất trọng trách này. Chỉ vì anh xuất thân trong một gia đình mà bố anh là một nhà tư sản đang phải đi cải tạo.
Số là như sau này anh tâm tư. Khi hai chúng tôi gặp thi sĩ - nhà viết kịch Thế Lữ. Góp ý cho các tiết mục. Hẳn nhiên gặp một nghệ sĩ lớn như anh từ Trung ương vào. Anh mặc quân phục. Hội Nghệ sĩ sàn diễn Trung ương và Đài Truyền hình TPHCM có một nhà viết kịch xuất sắc là anh. Tức là cũng có ngày Thế Ngữ sẽ hóa thành Thế Lữ…”.
Ảnh: C. Càng nghe anh nói tôi càng não nề. Rồi thế nào cũng có ngày cậu có tác phẩm Nhớ rừng thôi. Những khe ngầm kẻ thù đánh phá man rợ. Điều một chiếc commăngca của Bộ Tư lệnh để đi làm nhiệm vụ… Tôi nhớ đêm ấy. Ông đã phá lên cười rất sảng khoái vì sự lầm lẫn này của cánh truyền tin. Nên dù có mấy người cậu là tướng tá trong quân đội mà mấy lần anh xin khởi hành tòng ngũ.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét