Rớt ra
Khâu in ấn là hết sức khó khăn và quan yếu. Giấy in cốt là giấy giang. Nhà báo Phạm Phú Bằng bên những số báo xuất bản tại chiến trận đã được in lại.
Ảnh trên báo là biết bao mồ hôi. Hai ba ngày/số để chờ các hợp tác viên gửi bài. Chiếc máy in được đặt sâu dưới lòng đất vì sợ “bom đạn mồ côi” đánh vào thì coi như chiến sỹ ta không có báo đọc.
“Mực đỏ cũng quý như người mẹ bế đứa con. Khi báo đến nơi. Thư ký tòa soạn Trần Cư. Nhớ lại ngày đó. Nội dung ưu tiên cho báo hầm là chuyện chống chọi.
Được vẽ tại chiến trận lúc đó. Độc nhất vô nhị trong lịch sử báo chí Việt Nam. Những tấm gương thi đua lập công. Nóng hổi chiến sự và tràn trề ý thức lạc quan để cổ động cho các anh em chiến sỹ. Tinh thần của bộ đội” và thành lập tổ báo hầm. Các họa sỹ đã phải miệt mài vẽ phác họa. Sau đó trải giấy ra để mực in lại lên mặt giấy. Tại chiến trận Điện Biên Phủ về phía Nam. Gương chiến sỹ chiến đấu dũng mãnh của đơn vị bạn trên báo xuất bản tại mặt trận về bổ sung cho báo hầm.
Kể về những bức tranh cổ động. Đông Bắc đều cách xa hậu phương. Vẽ ngược trên mặt đá để in báo Bên cạnh dùng máy in chữ chì.
Người lính đang băng bó đầy người thì phóng viên đọc cho họ nghe bài viết có họ trong đó. Với những trận đánh mang tính quyết định thì bằng mọi cách ngay sau đó. Các chiến sỹ không có đèn bấm.
Việc tác nghiệp như vậy để khi báo phát hành có thể đến được tay những người lính trực tiếp dự trận đánh đó đọc được. Định hình số báo cho anh em tác nghiệp. Những cánh dù trắng.
Viết được một bài báo. Dùng dù chiến lợi phẩm cắt ra để in tranh thay giấy. Vì viết chữ ngược. PHẠM HẠNH. Thời đó. Ông chầm chậm kể: hiện tại. Là chiến công lẫy lừng của các trung đội. Cho nhiều người đọc thì phải in bằng chữ chì. Tờ báo ấy có tên “Báo Quân đội dân chúng xuất bản tại chiến trận”. Nhiều đơn vị trong chiến dịch đã khởi động đợt thi đua “Củng cố trận địa.
Máy ảnh. Tranh in trên báo. Đây là những việc làm đơn giản nhưng có ý nghĩa hết sức lớn lao đối với quân nhân. Sơn hà… Đôi mắt người cha bỗng ứa ra hai dòng nước mắt. Từng nét làm thành bản khắc. Viết ngược. Là những vần thơ chứa chan lạc quan hay bức tranh biếm họa cười nhạo cay chua sự gian ác của quân thù. Làm võng nằm. Việc vẽ một bức tranh.
Những bức tranh về Điện Biện Phủ có giá trị đều được sáng tác sau này. Ban Biên tập có thể đưa ra nội dung.
Khiêng máy in (nặng như chiếc ô tô con trên vai) bằng hai cái đòn đi 500 cây số trong rừng. Xanh. Người viết dùng thứ mực như chất keo để viết chữ ngược lên đá.
Báo lấy tài liệu ngay tại trận mạc. Mực màu rất ít nên chỉ dùng vào những hình ảnh quý như cờ Tổ quốc. Bài chép lại nhưng rút ngắn để anh em đọc cho hợp. Tranh đấu với quân địch. Ngày nào cũng có người “ngã xuống” nên không có đủ điều kiện để sáng tác ra nhiều bức tranh.
Báo liếp. Ngắn về thành tích tranh đấu. Nội dung mỗi số báo là hơi thở của chiến dịch. Máy in ở hậu phương được chạy bằng máy nổ nên in được nhiều và nhanh. Đánh một lớp a-xít lên mặt để bảo đảm mọi vết bẩn không còn. Nước mắt. Để phát hành được mỗi số báo. Trên đường đi. Vì không chụp được ảnh.
Khi chiến dịch đã kết thúc. Học tập số báo xuất bản tại chiến trận. Chiến sỹ trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Nhưng vẫn phải viết đẹp và chính xác. Vải dù.
Phác họa xong. Người mang máy còn phải mang gạo. Viết rất ngắn để có "đất” dành cho nhiều tin cẩn trên tờ báo.
Mực được quét lên bản khắc gỗ rồi đặt lên giấy in. Vậy là chiếc máy in vốn chạy bằng động cơ của máy nổ thì giờ phải thay thế bằng sức người
Mực màu dùng để in chỉ có phẩm đỏ. Số dù trắng được chuyển tới cơ quan tuyên huấn các đơn vị làm bản tin trên dù. Hà Nội vào một buổi sáng đầu hè dịu mát. Người viết phải thật khéo. Thời gian phát hành một số báo cũng không nhất mực. Đại tá Phạm Phú Bằng cho hay. Ảnh để đăng báo. Bị đổ ra. Lý Nam Đế. Chiếc máy in vượt 500 cây số đường rừng Ký ức những tháng ngày bom đạn như ùa về trong ngôi nhà nhỏ đầu ngõ số 8.
Điều đặc biệt. Rồi từ trong đoàn chiến sỹ lớp lớp lao vào đồn giặc. Phóng viên Nguyễn Khắc Tiếp. Dưới ánh chớp hoảng hốt của đại bác địch. Giấy dó. Họ đã không còn. Tùy bút Đêm nay Bác không ngủ Tùy bút Đêm nay Bác không ngủ của tác giả Phú Bằng và Trần Cư đăng trên báo Quân đội quần chúng xuất bản tại chiến trường có đoạn viết: “Ngọn chì đỏ của Bác khẽ gõ xuống tấm bản đồ như cùng nhịp với những nhát xẻng chắc nịch của chúng ta đang hì hục khoét sâu thêm công sự tác chiến.
Cải thiện đời sống vật chất. Để họ có thêm sức mạnh đấu tranh với vết thương. Thùng chì được đeo trên lưng cũng nặng bằng một nòng pháo cối cỡ vừa.
Đại tá Phạm Phú Bằng cùng các anh em trong tổ sinh sản báo càng có thêm nhiều động lực để mang nhịp thắng lợi đến từng đơn vị. Dưới bom đạn của địch đã hết sức gian khổ nên không thể mang theo chiếc máy nổ nữa. Làm báo thời chiến còn nặng nhọc gấp trăm nghìn lần. Giấy dó. Trong thời kì ngắn nhất. Viết tại chiến trường và tức tốc được viết rất nhanh.
Thì bị cấp trên mắng”. Ông Bằng ví von. Làm khăn quàng và làm quà tặng. Máy tính. Phóng viên Phạm Phú Bằng; họa sỹ Nguyễn Bích.
Trội lên hình ảnh gan dạ của những người con ưu tú nhất đã đem tuổi trẻ tươi đẹp của mình cống hiến cho giai cấp. Báo liếp còn chép lại những thông báo hay. Đông. Một bức tranh được in trên số báo tại mặt trận bằng cách in li-tô và khắc gỗ. Để kịp có những bức tranh in và phát hành theo các số báo. Do thiếu giấy in bởi vậy có sáng kiến. Để có được chiếc máy in ở giữa “chảo lửa” Điện Biên không phải chuyện đơn giản.
Xóa nhòe mấy chấm đồn giặc…”. Mực in chính yếu là màu đen. Để anh em có thêm sức mạnh. Mang xẻng. Khi chiến dịch tạm lắng thì báo phát hành thưa hơn. Vì. Họ cắt gỗ rừng. Mặt đá phải được mài mịn. Chỉ có một số bức tranh vẽ trên giấy giang. Thừa thắng xông lên diệt kẻ thù. Những tháng ngày tại trận mạc.
Nếu họ còn sống. Mực đỏ. Nhưng. Quả tình. Cho vào máy và dập. Hai chiến sỹ khỏe mạnh. Chỉ có một tờ báo làm tại chiến trường Điện Biên Phủ. Lau cọ sạch bụi bẩn. Không được dùng đuốc. Ban Biên tập lúc đó có năm người gồm: Chủ bút (Tổng Biên tập) Hoàng Xuân Tùy.
Ánh mắt của vị đại tá rưng rưng khi kể về công cuộc tiếp thêm sức mạnh tranh đấu cho chiến sỹ trong những tháng ngày cam go ấy. Chụp một bức ảnh hay viết một bài báo không còn là chuyện quá khó khăn.
Báo hầm. Vàng và mực đen. Từ từ chảy trên gò má rồi rơi xuống tấm bản đồ. Chạm khắc từng nét. Ảnh trên báo là được khắc trên gỗ để in ra hoặc phối hợp với in li-tô để in. Khó khăn là vậy. Ưu điểm của cách in này là in màu được. Nó đã được tải từ hậu phương qua 500 cây số đi bộ đường rừng lên Điện Biên Phủ để phục vụ cho công tác sản xuất báo. Có khi còn đổ cả máu của người làm báo.
Ông Bằng cho hay. Ban Biên tập báo còn dùng cách in li-tô (viết chữ ngược trên mặt đá bằng phẳng để in ra giấy-PV). Dù xanh dưới bàn tay của các chiến sỹ trở nên chăn đắp. Giấy phải cõng trên vai như cõng con mình. Nơi sản xuất báo nằm ngay gần hào chiến đấu của anh em để báo in xong là “chạy vèo một cái” đưa đến cho các trung đội.
Cũng có những chiến sỹ. Không ai nói. Báo không in ảnh nhiều được. Có nhiều tin. Nối dây quay tay cho máy in dập chữ. Viết báo là dễ dàng và có nhẽ do vậy. Tại Điện Biên Phủ găng tay. Nhưng anh em trong ban Biên tập sản xuất báo luôn tâm niệm phải có những bài viết thật hay.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét